वैदिक विश्व प्रश्नोत्तर मंजुषा- महाभारत व रामायण यामधील युध्द

 प्रश्न क्र. 15 :- महाभारत व रामायण यामधील युध्दातील अस्त्रांचा खरा अर्थ काय ?

 महाभारत आणि रामायण युध्दात बरीचशी अस्त्रे एकमेकांच्या सैन्याच्या संहारा करण्याकरीता वापरली गेली. ही सर्व अस्त्रे म्हणजे ॲटम बॉम्ब आणि न्यूट्रॉन बॉम्ब सारखी भयंकर संहारास्त्रे असावीत असे मानतात किंवा तसा समज आहे. परंतु रामायण महाभारत हे निखळ अध्यात्मिक ग्रंथ असल्यामुळे त्यात आध्यात्मिक साधनेची रहस्ये समजून घेणे आवश्यक आहे. 'अस्त्र' या शब्दाची बीजाक्षरे पाहिली तर 'अस्' म्हणजे असणे आणि 'त्र' म्हणजे रक्षण करणे. म्हणून अस्त्र या शब्दावरून असलेल्या अवस्थेचे रक्षण होणे असाच निघतो. आता काही अस्त्रे पाहू. तसेच त्यातील आध्यात्मिक आशयही शोधू.

 महाभारत वा रामायणातील सर्व अस्त्रांचा खरा आशय आपण समजतो त्यापेक्षा भिन्न आहे. अस्त्र याचा अर्थ संहार नसून त्या अवस्थेचे रक्षण करणे होय. ब्रह्मास्त्र म्हणजे ब्रह्ममय अवस्थेच रक्षण करणं होय. अग्न्यास्त्र म्हणजे अग्नितत्व वा तेजस तत्वाच्या साधनेचे सातत्य होय, वायवास्त्र म्हणजे वायुतत्व वा प्राणाचे रक्षण करणारी अवस्था तर पर्जन्यास्त्र म्हणजे पर्जन्य वा आपतत्व (जलतत्व) अवस्थेचं साधकांत अधिक काळ सातत्य ठेवणे होय. सर्व साधारण कल्पना अशी आहे कि युध्दात या अस्त्रांचे प्रयोग केल्याने सर्वनाश (ब्रह्मास्त्र), वायवास्त्र म्हणजे वायुचा प्रकोप, अग्न्यास्त्र म्हणजे अग्नीचे तांडव एवं पर्जन्यास्त्र म्हणजे पावसाचं नग्न नर्तन होय. परंतु हा त्याचा खरा अर्थ नाही. मध्यंतरीचे कालांत विद्वानांनी योग मार्गाच्या दिशेने पाठ फिरविल्यामुळे त्यांना त्या महान शास्त्रातील रहस्य कळणे कठीण झाले आणि मग त्यांचे पढत बुध्दीला जे वाटले तसा त्यांनी त्यांचा अर्थ लावला. अस्त्र म्हणजे रक्षण करणे होय, विध्वंस नव्हे. सर्व अस्त्रांचा अर्थ आध्यात्मिक, यौगिक आहे. भौतिक घटनांचा नाही हे लक्षांत ठेवणे आवश्यक आहे.

ब्रह्मास्त्र म्हणजे सर्व वस्तुजात नष्ट करून त्यापलीकडील चिरंतन ब्रह्मपद देणारी अक्षय गति ! मग ती सर्वच नष्ट करणारी उलट गति राहणार नाही काय? संत मीराबाई त्या ब्रह्मास्त्राचे आपल्या भाषेत वर्णन करते, "उलट भई मोरी नयनन की । मोरी लागी लटक गुरु चरनन की ॥" त्या अक्षय ब्रह्मगतीला गेल्यावर या जडसंसाराकरता कोणी शिल्लक राहत नाही. तुकाराम महाराज म्हणतात, 'तुका म्हणे न ये परते तुझ्या दर्शने मागुते |' भगवद्गीता त्या ब्रह्मास्त्राचे वर्णन करते, 'यद्गत्वा न निवर्तंते तध्दाम परमं मम ।' तेथे गेल्यावर मग कोणी परत येत नाही. सर्वस्वाचा होम म्हणजे ब्रह्मास्त्र होय.

संदर्भ :- जन्म-मृत्यू रहस्य - योगी मनोहर

शब्दांकन :- अशोक जी सोनार.

मो.क्र. 8149044910

प्रश्नांची उत्तरे मिळविण्यासाठी संपर्क साधा. साधनेतील योग रहस्ये जाणण्यासाठी खालील लिंक सबस्क्राईब करा.

https://youtube.com/channel/UCCR6ms15mfZsv1E-CJ6hKGA

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

सद्गुरु योगिराज मनोहर हरकरे जीवन चरित्र - योगनिद्रा (अवयव ध्यान)

------------------------------------- योगनिद्रा (अवयव ध्यान) ------------------------------------- योगनिद्रा म्हणजे योग्यांची निद्रा. याला कोणी शवासन म्हणतात, परंतु ते चुकीचे आहे. शवासनात श्रेष्ठ योगी आपल्या शरीरातून बाहेर निघून आपलेच शव आपल्या दिव्य डोळ्यांनी स्वतःच पाहू शकतो. योगनिद्रा करताना अवयव ध्यान केले जाते. अवयव ध्यानाने साधक अशा जागृत निद्रेत जातो की, साधकाचे शरीर तर निद्रावश होते, परंतु साधकाचा जीवात्मा जागृत असतो. यालाच योगनिद्रा असे म्हणतात. आपल्या शरीरामध्ये बरेच अवयव आहेत त्या प्रत्येक अवयवावर ध्यान केंद्रित करून व नंतर त्यावरून ध्यान काढून दुसऱ्या अवयवावर ध्यान केंद्रीत करणे, परत त्यावरून ध्यान काढून तिसऱ्या अवयवावर ध्यान केंद्रित करणे. याप्रमाणे प्रथम उजव्या पायाचे सर्व अवयव, नंतर डाव्या पायाचे सर्व अवयव, त्यानंतर उजव्या हाताच्या अंगठ्या पासून खांद्यापर्यंतचे सर्व अवयव, तसेच डाव्या हाताचे सर्व अवयव, त्यानंतर मुख्य शरीराचे (धडाचे) सर्व अवयवांवर एकानंतर दुसरा अवयव असे ध्यान करून शेवटी 'सहस्रार' चक्रावर म्हणजेच डोक्यावर मधोमध ध्यान केंद्रित करून त्यामध्येच ध्यानमग...
अधिक वाचा

सद्गुरु योगिराज मनोहर हरकरे जीवन चरित्र - ज्ञानदानाचे महान कार्य

 ------------------------------------------------ ज्ञानदानाचे महान कार्याला सुरुवात ------------------------------------------------ योगी मनोहरांची आध्यात्मिक साधना तर काही वर्षांपूर्वीच पूर्ण झाली होती. पंचतत्त्वांची साकार निराकार अनुभूती, कुंडलिनी जागृती, अनेक देव-देवतांची दर्शने, अनेक आध्यात्मिक मंत्रसिद्धी, विश्वाचे मूळ कृष्णविवर व महाशून्य अवस्थेचा अनुभव, समाधी अवस्था, शवासन साधना, संपूर्ण विश्वाचे ज्ञान होणे, पूर्वजन्मस्मृती अशा अनेक आध्यात्मिक अनुभूती योगी मनोहरांनी प्रत्यक्षपणे घेतल्यामुळे त्यांचे आध्यात्मिक जीवन आता संपूर्ण ज्ञानाने परिपूर्ण असे झाले होते. त्यांना अष्टसिद्धी प्राप्त झाल्या होत्या. आध्यात्मिक क्षेत्रातील एक अधिकारी पुरुष म्हणून सर्व त्यांना ओळखू लागले होते. योगी मनोहरांनी आता प्राप्त केलेल्या ज्ञानाचा समाज कल्याणासाठी उपयोग करण्याचे ठरविले. इथूनच एका महान कार्याची (वैदिक विश्व) सुरुवात होणार होती. प्राप्त केलेले ज्ञान समाजाला देण्याचे महान कार्य महर्षी वाल्मिकी, वेद व्यास, आद्य शंकराचार्य, ज्ञानेश्वर माउली इत्यादी महान पुरुषांनी सदैव केले. हीच शृंखला पुढे ...
अधिक वाचा

वैदिक विश्व प्रश्नोत्तर मंजुषा - चित्त, मन व बुद्धी

  प्रश्न क्र. 33 :- चित्त, मन व बुद्धी यांना परमार्थ साधनेमध्ये बरेच महत्त्व आहे,   त्यांचा परस्पर संबंध कसा येतो ? तसेच अहंकाराचे उगम स्थान वरील कशात आहे ?   चित्त :-   प्रत्येकांत परमेश्वराचा अंश असतो. आत्म्यातील परमेश्वराचे उच्च अस्तित्व म्हणजे चित्त. पाण्याच्या बुडबुड्यांत ज्याप्रमाणे संपूर्ण पाण्याचेच स्वरूप असते. तसे विश्वातील चैतन्याचे आकलन चित्ताने होते. चित्ताचे दर्शन म्हणजेच परमेश्वरदर्शन. मन :- चित्ताच्या खालची अवस्था म्हणजे मन. शरीराला धरून संस्कारांमुळे जी अवस्था प्राप्त होते. त्या अवस्थेस मन म्हणता येईल. शांत पाण्यात दगड फेकल्याने कंपने निर्माण होतात. त्याचप्रमाणे संस्कारानुसार मनात कंपने निर्माण होतात. चांगली कंपने निर्माण होण्यासाठी सुसंस्कार आवश्यक असतात. मन शांत झाले की चित्त शांत होते. शुद्ध मनामुळे विकल्प निर्माण न होता आत्मदर्शन घडते. म्हणून मनावर सुसंस्कार व्हावेत. संकल्प आणि विकल्प हा मनाचा धर्म आहे. बुद्धी :- मनाच्या वर बुद्धी असते. बुद्धी म्हणजे काय ? उपनिषद सांगतात आत्मानं रथिनं विद्धि शरीरं रथमेव तु ।   बुद्धिं तु सारथिं विद्धि...
अधिक वाचा