वैदिक विश्व प्रश्नोत्तर मंजुषा - साधनामार्गतील प्रमुख अडथळे

 प्रश्न क्र. 8 :- साधनामार्गतील प्रमुख अडथळे कोणते व ते दूर कसे करावेत ?

अहंकार हा साधनामार्गातील सर्वात प्रमुख अडथळा. स्वत:ला स्वतःचा अहंकार दिसत नाही. निर्माण झाल्याबरोबर तो नष्ट करावा. नुसता वरवर नष्ट केला तर तो पुन्हा पुन्हा डोके वर काढतो. झाड वाढू नये म्हणून जसे मुळापासून छाटावे लागते, तसाच अहंकार पण मुळापासून छाटावा लागतो. नाहीतर तो अधिकच फोपावत जातो. जास्तच नुकसान दायक होतो.

अहंकार नष्ट होण्यासाठी गुरूवर अढळ निष्ठा ठेवणेच आवश्यक असते. समर्थ रामदास स्वामींनी आपल्या शिष्यांना एकदा पायाला पट्टी बांधून सांगितले. माझ्या पायाला गळू झाले आहे. जर कोणी शिष्याने ते तोंडाने चोखले तरच ते कायमचे बरे होईल. एकही शिष्य पुढे येईना. अखेर कल्याण स्वामी पुढे आले. त्यांनी आनंदाने चोखले. समर्थानी पट्टीच्या आत पिकलेला आंबा बांधला होता. गुरूवर निष्ठा ठेवल्यानेच कल्याणाला गोड रस चाखण्यास मिळाला. म्हणून गुरूवर अढळ निष्ठा असणे अत्यंत आवश्यक असते.

अनेक वर्षे सातत्याने साधना केल्यानंतर संपृक्त द्रावाप्रमाणे अवस्था होते. स्लॅक येतो. आज साधना नाही केली तर ? एक दिवस न केली तर काय बिघडते अशी वृत्ती होते. असे होता कामा नये. सातत्य रहावे. निष्ठा पक्की असावी. गुरूवर दृढ विश्वास हेच अहंकार दूर करण्यासाठी उपयुक्त ठरतो.

साधना करताना शंका नसावी, नागपूरच्या उत्तरेस दिल्ली आहे. म्हणून नागपूरहून दिल्लीला जायचे झाल्यास उत्तर दिशेने जावयास हवे. पण उलट दक्षिण दिशेने गेलो तर पृथ्वी गोल आहे. त्यामुळे उशीरा का होईना पण दिल्लीस पोहचू. प्रत्येकाची ग्रहण शक्ती भिन्न असल्याने त्यानुसार साधना सांगितली जाते. त्यावर निष्ठा अढळ ठेवावी.

संदर्भ :- विश्वयोगी पूज्य काकाजींच्या गुरू-शिष्याच्या गोष्टीतील शंका समाधान

शब्दांकन :- अशोक जी सोनार.

मो.क्र. 8149044910

प्रश्नांची उत्तरे मिळविण्यासाठी संपर्क साधा. साधनेतील योग रहस्ये जाणण्यासाठी खालील लिंक सबस्क्राईब करा.

 https://youtube.com/channel/UCCR6ms15mfZsv1E-CJ6hKGA

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

सद्गुरु योगिराज मनोहर हरकरे जीवन चरित्र - योगनिद्रा (अवयव ध्यान)

------------------------------------- योगनिद्रा (अवयव ध्यान) ------------------------------------- योगनिद्रा म्हणजे योग्यांची निद्रा. याला कोणी शवासन म्हणतात, परंतु ते चुकीचे आहे. शवासनात श्रेष्ठ योगी आपल्या शरीरातून बाहेर निघून आपलेच शव आपल्या दिव्य डोळ्यांनी स्वतःच पाहू शकतो. योगनिद्रा करताना अवयव ध्यान केले जाते. अवयव ध्यानाने साधक अशा जागृत निद्रेत जातो की, साधकाचे शरीर तर निद्रावश होते, परंतु साधकाचा जीवात्मा जागृत असतो. यालाच योगनिद्रा असे म्हणतात. आपल्या शरीरामध्ये बरेच अवयव आहेत त्या प्रत्येक अवयवावर ध्यान केंद्रित करून व नंतर त्यावरून ध्यान काढून दुसऱ्या अवयवावर ध्यान केंद्रीत करणे, परत त्यावरून ध्यान काढून तिसऱ्या अवयवावर ध्यान केंद्रित करणे. याप्रमाणे प्रथम उजव्या पायाचे सर्व अवयव, नंतर डाव्या पायाचे सर्व अवयव, त्यानंतर उजव्या हाताच्या अंगठ्या पासून खांद्यापर्यंतचे सर्व अवयव, तसेच डाव्या हाताचे सर्व अवयव, त्यानंतर मुख्य शरीराचे (धडाचे) सर्व अवयवांवर एकानंतर दुसरा अवयव असे ध्यान करून शेवटी 'सहस्रार' चक्रावर म्हणजेच डोक्यावर मधोमध ध्यान केंद्रित करून त्यामध्येच ध्यानमग...
अधिक वाचा

सद्गुरु योगिराज मनोहर हरकरे जीवन चरित्र - ज्ञानदानाचे महान कार्य

 ------------------------------------------------ ज्ञानदानाचे महान कार्याला सुरुवात ------------------------------------------------ योगी मनोहरांची आध्यात्मिक साधना तर काही वर्षांपूर्वीच पूर्ण झाली होती. पंचतत्त्वांची साकार निराकार अनुभूती, कुंडलिनी जागृती, अनेक देव-देवतांची दर्शने, अनेक आध्यात्मिक मंत्रसिद्धी, विश्वाचे मूळ कृष्णविवर व महाशून्य अवस्थेचा अनुभव, समाधी अवस्था, शवासन साधना, संपूर्ण विश्वाचे ज्ञान होणे, पूर्वजन्मस्मृती अशा अनेक आध्यात्मिक अनुभूती योगी मनोहरांनी प्रत्यक्षपणे घेतल्यामुळे त्यांचे आध्यात्मिक जीवन आता संपूर्ण ज्ञानाने परिपूर्ण असे झाले होते. त्यांना अष्टसिद्धी प्राप्त झाल्या होत्या. आध्यात्मिक क्षेत्रातील एक अधिकारी पुरुष म्हणून सर्व त्यांना ओळखू लागले होते. योगी मनोहरांनी आता प्राप्त केलेल्या ज्ञानाचा समाज कल्याणासाठी उपयोग करण्याचे ठरविले. इथूनच एका महान कार्याची (वैदिक विश्व) सुरुवात होणार होती. प्राप्त केलेले ज्ञान समाजाला देण्याचे महान कार्य महर्षी वाल्मिकी, वेद व्यास, आद्य शंकराचार्य, ज्ञानेश्वर माउली इत्यादी महान पुरुषांनी सदैव केले. हीच शृंखला पुढे ...
अधिक वाचा

वैदिक विश्व प्रश्नोत्तर मंजुषा - चित्त, मन व बुद्धी

  प्रश्न क्र. 33 :- चित्त, मन व बुद्धी यांना परमार्थ साधनेमध्ये बरेच महत्त्व आहे,   त्यांचा परस्पर संबंध कसा येतो ? तसेच अहंकाराचे उगम स्थान वरील कशात आहे ?   चित्त :-   प्रत्येकांत परमेश्वराचा अंश असतो. आत्म्यातील परमेश्वराचे उच्च अस्तित्व म्हणजे चित्त. पाण्याच्या बुडबुड्यांत ज्याप्रमाणे संपूर्ण पाण्याचेच स्वरूप असते. तसे विश्वातील चैतन्याचे आकलन चित्ताने होते. चित्ताचे दर्शन म्हणजेच परमेश्वरदर्शन. मन :- चित्ताच्या खालची अवस्था म्हणजे मन. शरीराला धरून संस्कारांमुळे जी अवस्था प्राप्त होते. त्या अवस्थेस मन म्हणता येईल. शांत पाण्यात दगड फेकल्याने कंपने निर्माण होतात. त्याचप्रमाणे संस्कारानुसार मनात कंपने निर्माण होतात. चांगली कंपने निर्माण होण्यासाठी सुसंस्कार आवश्यक असतात. मन शांत झाले की चित्त शांत होते. शुद्ध मनामुळे विकल्प निर्माण न होता आत्मदर्शन घडते. म्हणून मनावर सुसंस्कार व्हावेत. संकल्प आणि विकल्प हा मनाचा धर्म आहे. बुद्धी :- मनाच्या वर बुद्धी असते. बुद्धी म्हणजे काय ? उपनिषद सांगतात आत्मानं रथिनं विद्धि शरीरं रथमेव तु ।   बुद्धिं तु सारथिं विद्धि...
अधिक वाचा