सद्गुरु योगिराज मनोहर हरकरे जीवन चरित्र - दोन अलौकिक योगसाधना

 ---------------------------------------------------------------

योगी मनोहरांद्वारे दोन अलौकिक योगसाधनांची निर्मिती योगनिद्रा आणि षट्चक्रभेदन

---------------------------------------------------------------

योगी मनोहरांचे नाव ऐकून आणि वैदिक विश्वचे नाव ऐकून अनेक तरुण साधक व मोठमोठ्या व्यक्ती योगी मनोहरांशी जोडल्या गेल्या होत्या. या साधकांना योगी मनोहर वेळोवेळी साधना शिकवत असत आणि आध्यात्मिक मार्गदर्शन करत असत. याच काळात योगी मनोहरांनी स्वत:च्या आध्यात्मिक अनुभवावरून दोन अलौकिक योगसाधनांची संगीताच्या माध्यमातून निर्मिती केली.

त्या अलौकिक योगसाधना म्हणजे 'योगनिद्रा' आणि 'षट्चक्रभेदन' अखिल मानव समाजाच्या कल्याणासाठी योगी मनोहरांनी साधनांची निर्मिती केली होती. या दोन साधनांतून साधकाला आध्यात्मिक, शारीरिक आणि मानसिक असे तिन्ही प्रकारचे लाभ होत असत. या साधना शिकविताना योगीजींनी स्वतः निर्माण केलेल्या या दोन अलौकिक योगसाधनांची माहिती त्यांच्याच शब्दांत अशी करून दिली आहे.

-------------------------------------------------

ॐकार षट्चक्रभेदन (ध्यान प्रक्रिया)

-------------------------------------------------

प्रक्रिया : प्रथम पद्मासन घालून बसा. पाठीचा कणा सरळ ठेवा. खांदे थोडेसे उचला. मांडीवर नाभीजवळ डाव्या तळहातावर उजवा तळहात ठेवा (श्री ज्ञानेश्वर माउली चित्र पान क्र. ८३ प्रमाणे) आणि ध्यान प्रक्रिया सुरू करा.

* ध्यान करताना आपल्या शरीरातील जी सात योगचक्रे आहेत त्यावर क्रमाक्रमाने ध्यान लावावे. त्यातील पहिले 'मूलाधार चक्र' म्हणजेच गुद्वार व जननेंद्रिय यामधील शिवण 

* दुसरे योगचक्र 'नाभी स्थान' बेंबीमध्ये

* तिसरे 'हृदया' मध्ये म्हणजे छातीचे मधोमध

* चौथे 'कंठस्थान' कंठामध्ये

* पाचवे तालूस्थान म्हणजेच जिमेचे आतील टोकाच्या वरील भागावर (पडजिभेच्या वर)

* सहावे चक्र 'भ्रुमध्य' म्हणजे दोन्ही भुवयांच्या मधोमध

* शेवटचे सातवे चक्र 'सहस्रार' म्हणजेच डोक्यावर अगदी मधोमध, लहान मुलाला जन्मल्यावर डोक्याला जिथे हाड नसते तो टाळूचा भाग.


-डाॅ. दत्ताजी हरकरे.

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

सद्गुरु योगिराज मनोहर हरकरे जीवन चरित्र - योगनिद्रा (अवयव ध्यान)

------------------------------------- योगनिद्रा (अवयव ध्यान) ------------------------------------- योगनिद्रा म्हणजे योग्यांची निद्रा. याला कोणी शवासन म्हणतात, परंतु ते चुकीचे आहे. शवासनात श्रेष्ठ योगी आपल्या शरीरातून बाहेर निघून आपलेच शव आपल्या दिव्य डोळ्यांनी स्वतःच पाहू शकतो. योगनिद्रा करताना अवयव ध्यान केले जाते. अवयव ध्यानाने साधक अशा जागृत निद्रेत जातो की, साधकाचे शरीर तर निद्रावश होते, परंतु साधकाचा जीवात्मा जागृत असतो. यालाच योगनिद्रा असे म्हणतात. आपल्या शरीरामध्ये बरेच अवयव आहेत त्या प्रत्येक अवयवावर ध्यान केंद्रित करून व नंतर त्यावरून ध्यान काढून दुसऱ्या अवयवावर ध्यान केंद्रीत करणे, परत त्यावरून ध्यान काढून तिसऱ्या अवयवावर ध्यान केंद्रित करणे. याप्रमाणे प्रथम उजव्या पायाचे सर्व अवयव, नंतर डाव्या पायाचे सर्व अवयव, त्यानंतर उजव्या हाताच्या अंगठ्या पासून खांद्यापर्यंतचे सर्व अवयव, तसेच डाव्या हाताचे सर्व अवयव, त्यानंतर मुख्य शरीराचे (धडाचे) सर्व अवयवांवर एकानंतर दुसरा अवयव असे ध्यान करून शेवटी 'सहस्रार' चक्रावर म्हणजेच डोक्यावर मधोमध ध्यान केंद्रित करून त्यामध्येच ध्यानमग...
अधिक वाचा

सद्गुरु योगिराज मनोहर हरकरे जीवन चरित्र - ज्ञानदानाचे महान कार्य

 ------------------------------------------------ ज्ञानदानाचे महान कार्याला सुरुवात ------------------------------------------------ योगी मनोहरांची आध्यात्मिक साधना तर काही वर्षांपूर्वीच पूर्ण झाली होती. पंचतत्त्वांची साकार निराकार अनुभूती, कुंडलिनी जागृती, अनेक देव-देवतांची दर्शने, अनेक आध्यात्मिक मंत्रसिद्धी, विश्वाचे मूळ कृष्णविवर व महाशून्य अवस्थेचा अनुभव, समाधी अवस्था, शवासन साधना, संपूर्ण विश्वाचे ज्ञान होणे, पूर्वजन्मस्मृती अशा अनेक आध्यात्मिक अनुभूती योगी मनोहरांनी प्रत्यक्षपणे घेतल्यामुळे त्यांचे आध्यात्मिक जीवन आता संपूर्ण ज्ञानाने परिपूर्ण असे झाले होते. त्यांना अष्टसिद्धी प्राप्त झाल्या होत्या. आध्यात्मिक क्षेत्रातील एक अधिकारी पुरुष म्हणून सर्व त्यांना ओळखू लागले होते. योगी मनोहरांनी आता प्राप्त केलेल्या ज्ञानाचा समाज कल्याणासाठी उपयोग करण्याचे ठरविले. इथूनच एका महान कार्याची (वैदिक विश्व) सुरुवात होणार होती. प्राप्त केलेले ज्ञान समाजाला देण्याचे महान कार्य महर्षी वाल्मिकी, वेद व्यास, आद्य शंकराचार्य, ज्ञानेश्वर माउली इत्यादी महान पुरुषांनी सदैव केले. हीच शृंखला पुढे ...
अधिक वाचा

वैदिक विश्व प्रश्नोत्तर मंजुषा - चित्त, मन व बुद्धी

  प्रश्न क्र. 33 :- चित्त, मन व बुद्धी यांना परमार्थ साधनेमध्ये बरेच महत्त्व आहे,   त्यांचा परस्पर संबंध कसा येतो ? तसेच अहंकाराचे उगम स्थान वरील कशात आहे ?   चित्त :-   प्रत्येकांत परमेश्वराचा अंश असतो. आत्म्यातील परमेश्वराचे उच्च अस्तित्व म्हणजे चित्त. पाण्याच्या बुडबुड्यांत ज्याप्रमाणे संपूर्ण पाण्याचेच स्वरूप असते. तसे विश्वातील चैतन्याचे आकलन चित्ताने होते. चित्ताचे दर्शन म्हणजेच परमेश्वरदर्शन. मन :- चित्ताच्या खालची अवस्था म्हणजे मन. शरीराला धरून संस्कारांमुळे जी अवस्था प्राप्त होते. त्या अवस्थेस मन म्हणता येईल. शांत पाण्यात दगड फेकल्याने कंपने निर्माण होतात. त्याचप्रमाणे संस्कारानुसार मनात कंपने निर्माण होतात. चांगली कंपने निर्माण होण्यासाठी सुसंस्कार आवश्यक असतात. मन शांत झाले की चित्त शांत होते. शुद्ध मनामुळे विकल्प निर्माण न होता आत्मदर्शन घडते. म्हणून मनावर सुसंस्कार व्हावेत. संकल्प आणि विकल्प हा मनाचा धर्म आहे. बुद्धी :- मनाच्या वर बुद्धी असते. बुद्धी म्हणजे काय ? उपनिषद सांगतात आत्मानं रथिनं विद्धि शरीरं रथमेव तु ।   बुद्धिं तु सारथिं विद्धि...
अधिक वाचा