वैदिक विश्व प्रश्नोत्तर मंजुषा - राहू -केतू

प्रश्न क्र. 34 :- राहू -केतू सूर्य-चंद्राला गिळतात व त्यामुळे सूर्य-चंद्राला ग्रहण लागते !! या कथेचा व्यास आशय काय आहे ?

आजचे खगोलशास्त्र प्रगतीपथावर आहे. निरनिराळे उपग्रह व अवकाश यान अंतराळात सोडून नवनवीन विक्रम केले जात आहे. पृथ्वीचा उपग्रह चंद्रावर मानवाने पाऊल आधीच टाकले आहे. आणि आता मंगळावर स्वारी करून यानाद्वारे संशोधन सुरू आहे. पृथ्वी व्यतिरिक्त अजून ब्रम्हांडात कुठे मानवी जीवन आहे, त्याचा शोध सुरू आहे. या सर्व अवकाश मोहिमेत ग्रहांच्या गती व स्थान आणि यानाचा वेग याचा सखोल अभ्यास करून संभाव्य मोहीम आखली जाते. वैज्ञानिक हे या युगातील ऋषीच समजावे. कारण या साऱ्या घटनांचे वैदिक काळातील ऋषींना सुद्धा "अतींद्रिय ज्ञान" असले पाहिजे. म्हणून त्यांनी त्याकाळीसुद्धा अशा कथा लिहून ठेवल्यात की आजच्या वैज्ञानिकांना ते अवकाश संशोधनात पथदर्शक ठरतात.

 सूर्य-चंद्राला ग्रहण लागते. ग्रहण म्हणजे आत्मसात करणे किंवा गिळणे. एक खगोलीय वस्तू दुसऱ्या खगोलीय वस्तूच्या आड येते, म्हणजेच निरीक्षकासाठी पहिली वस्तू दुसऱ्या वस्तूला झाकते, तेव्हा पहिल्या वस्तूने दुसऱ्या वस्तूला ग्रहण लावले असे म्हणतात. ज्या दिवशी सूर्य/चंद्र ग्रहण असते त्या दिवशी सूर्य/चंद्र हा राहूजवळ किंवा केतूजवळ असतो. म्हणूनच जनसामान्यांच्या दृष्टीने, ज्या दिवशी राहू किंवा केतू हे राक्षस सूर्याचा किंवा चंद्राचा ग्रास घेतात, म्हणजे गिळतात. त्या दिवशी ते ते ग्रहण होते. राहू-केतू हे ज्योतिष शास्त्रात छायाग्रह मानले आहेत. ते एक स्वतंत्र शास्त्र आहे.

विशालबुद्धि वेदव्यास यांना ब्रह्माडांतील या ग्रहगती घटनाकर्माचे दिव्यज्ञान असले पाहिजे. महर्षी व्यासांनी महाभारतात जयद्रथ वध कथा लिहून हे सिध्द केले आहे. अर्जुन पुत्र अभिमन्यूचा वध जयद्रथाने केला अर्जुनाने प्रतिज्ञा केली की "सूर्यास्तापूर्वी जर जयद्रथाचा वध न केला तर तो आत्मदहन करेल !" दुसरे दिवशी जयद्रथ-अर्जुन युध्द सुरू झाले. जयद्रथ म्हणजे आपल्या साधनेचा अहंकाररूपी जय्यत रथ होय. व अर्जून म्हणजे आपल्या लक्ष्यावर छेद करणारा. साधकाने आपल्यातील अहंकार घालवण्यासाठी लक्ष केंद्रित केलेच पाहिजे. ते साध्य करण्यासाठी भगवान साह्य करणारच. मध्यान्हात सूर्यास्त झाल्या सारखा काळोख पडला होता. हेच ते सूर्यग्रहण ! भक्त अर्जुनास आत्मदहन करावे लागणार, एवढ्यातच सूर्यग्रहण सुटते. ज्ञानाचा प्रकाश सूर्य एकाएकी तेजाने तळपू लागला. तेंव्हा लगेच सद्सद्विवेकबुद्धी परमेश्वर श्रीकृष्ण म्हणतात "अर्जुना, हा सूर्य आणि हा जयद्रथ !" अर्जुनाची प्रतिज्ञा पूर्ण झाली. व्यासरचित जयद्रथ वध कथा व सूर्य ग्रहण म्हणजे ज्ञान आणि विज्ञान मिलाफाची मार्गदर्शक कथा होय.

संदर्भ :- श्रीमत् भगवत् गीता - योगी मनोहर                         

शब्दांकन :- अशोक जी सोनार.

मो.क्र. 8149044910

प्रश्नांची उत्तरे मिळविण्यासाठी संपर्क साधा. साधनेतील योग रहस्ये जाणण्यासाठी खालील लिंक सबस्क्राईब करा.

 https://vaidik-vishwa.blogspot.com/

https://youtube.com/channel/UCCR6ms15mfZsv1E-CJ6hKGA

 

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

सद्गुरु योगिराज मनोहर हरकरे जीवन चरित्र - योगनिद्रा (अवयव ध्यान)

------------------------------------- योगनिद्रा (अवयव ध्यान) ------------------------------------- योगनिद्रा म्हणजे योग्यांची निद्रा. याला कोणी शवासन म्हणतात, परंतु ते चुकीचे आहे. शवासनात श्रेष्ठ योगी आपल्या शरीरातून बाहेर निघून आपलेच शव आपल्या दिव्य डोळ्यांनी स्वतःच पाहू शकतो. योगनिद्रा करताना अवयव ध्यान केले जाते. अवयव ध्यानाने साधक अशा जागृत निद्रेत जातो की, साधकाचे शरीर तर निद्रावश होते, परंतु साधकाचा जीवात्मा जागृत असतो. यालाच योगनिद्रा असे म्हणतात. आपल्या शरीरामध्ये बरेच अवयव आहेत त्या प्रत्येक अवयवावर ध्यान केंद्रित करून व नंतर त्यावरून ध्यान काढून दुसऱ्या अवयवावर ध्यान केंद्रीत करणे, परत त्यावरून ध्यान काढून तिसऱ्या अवयवावर ध्यान केंद्रित करणे. याप्रमाणे प्रथम उजव्या पायाचे सर्व अवयव, नंतर डाव्या पायाचे सर्व अवयव, त्यानंतर उजव्या हाताच्या अंगठ्या पासून खांद्यापर्यंतचे सर्व अवयव, तसेच डाव्या हाताचे सर्व अवयव, त्यानंतर मुख्य शरीराचे (धडाचे) सर्व अवयवांवर एकानंतर दुसरा अवयव असे ध्यान करून शेवटी 'सहस्रार' चक्रावर म्हणजेच डोक्यावर मधोमध ध्यान केंद्रित करून त्यामध्येच ध्यानमग...
अधिक वाचा

सद्गुरु योगिराज मनोहर हरकरे जीवन चरित्र - ज्ञानदानाचे महान कार्य

 ------------------------------------------------ ज्ञानदानाचे महान कार्याला सुरुवात ------------------------------------------------ योगी मनोहरांची आध्यात्मिक साधना तर काही वर्षांपूर्वीच पूर्ण झाली होती. पंचतत्त्वांची साकार निराकार अनुभूती, कुंडलिनी जागृती, अनेक देव-देवतांची दर्शने, अनेक आध्यात्मिक मंत्रसिद्धी, विश्वाचे मूळ कृष्णविवर व महाशून्य अवस्थेचा अनुभव, समाधी अवस्था, शवासन साधना, संपूर्ण विश्वाचे ज्ञान होणे, पूर्वजन्मस्मृती अशा अनेक आध्यात्मिक अनुभूती योगी मनोहरांनी प्रत्यक्षपणे घेतल्यामुळे त्यांचे आध्यात्मिक जीवन आता संपूर्ण ज्ञानाने परिपूर्ण असे झाले होते. त्यांना अष्टसिद्धी प्राप्त झाल्या होत्या. आध्यात्मिक क्षेत्रातील एक अधिकारी पुरुष म्हणून सर्व त्यांना ओळखू लागले होते. योगी मनोहरांनी आता प्राप्त केलेल्या ज्ञानाचा समाज कल्याणासाठी उपयोग करण्याचे ठरविले. इथूनच एका महान कार्याची (वैदिक विश्व) सुरुवात होणार होती. प्राप्त केलेले ज्ञान समाजाला देण्याचे महान कार्य महर्षी वाल्मिकी, वेद व्यास, आद्य शंकराचार्य, ज्ञानेश्वर माउली इत्यादी महान पुरुषांनी सदैव केले. हीच शृंखला पुढे ...
अधिक वाचा

वैदिक विश्व प्रश्नोत्तर मंजुषा - चित्त, मन व बुद्धी

  प्रश्न क्र. 33 :- चित्त, मन व बुद्धी यांना परमार्थ साधनेमध्ये बरेच महत्त्व आहे,   त्यांचा परस्पर संबंध कसा येतो ? तसेच अहंकाराचे उगम स्थान वरील कशात आहे ?   चित्त :-   प्रत्येकांत परमेश्वराचा अंश असतो. आत्म्यातील परमेश्वराचे उच्च अस्तित्व म्हणजे चित्त. पाण्याच्या बुडबुड्यांत ज्याप्रमाणे संपूर्ण पाण्याचेच स्वरूप असते. तसे विश्वातील चैतन्याचे आकलन चित्ताने होते. चित्ताचे दर्शन म्हणजेच परमेश्वरदर्शन. मन :- चित्ताच्या खालची अवस्था म्हणजे मन. शरीराला धरून संस्कारांमुळे जी अवस्था प्राप्त होते. त्या अवस्थेस मन म्हणता येईल. शांत पाण्यात दगड फेकल्याने कंपने निर्माण होतात. त्याचप्रमाणे संस्कारानुसार मनात कंपने निर्माण होतात. चांगली कंपने निर्माण होण्यासाठी सुसंस्कार आवश्यक असतात. मन शांत झाले की चित्त शांत होते. शुद्ध मनामुळे विकल्प निर्माण न होता आत्मदर्शन घडते. म्हणून मनावर सुसंस्कार व्हावेत. संकल्प आणि विकल्प हा मनाचा धर्म आहे. बुद्धी :- मनाच्या वर बुद्धी असते. बुद्धी म्हणजे काय ? उपनिषद सांगतात आत्मानं रथिनं विद्धि शरीरं रथमेव तु ।   बुद्धिं तु सारथिं विद्धि...
अधिक वाचा