सद्गुरु योगिराज मनोहर हरकरे जीवन चरित्र - भुतावळ्या वाड्यात

 --------------------------------------

भुतावळ्या वाड्यात वास्तव्य

--------------------------------------

पवनीच्या आबाजी नाईकांनी मनोहररावांना व शालिनीताईंना राहाण्यासाठी आपला वाडा दिला होता त्यालाही एक कारण होते. या वाड्यात कोणी राहाण्यास तयार होत नसत. तिथे भूतपिशाच असल्याची चर्चा होती व काही लोकांचा तसा अनुभव होता. नाईकांनी विचार केला की मनोहरराव व शालिनीताई एका खोलीच्या छोट्या घरात राहात आहेत तेव्हा त्यांना आपला खाली असलेला वाडा द्यावा. ते कधीकधी शालिनीताईंना विचारत असत, "का गं? तुला इथे काही भूत वगैरे दिसते का?' त्यांच्या या प्रश्नाला शालिनीताई नेहमी हसत-हसत 'नाही' उत्तर देत असत. पवनीवासीयांनाही कधीकधी आश्चर्य वाटे की त्या भुतावळ्या वाड्यात हे हरकरे दांपत्य कसे राहात असावे? मनोहररावांना अनेकदा संस्थेच्या कामानिमित्त बाहेरगावी जावे लागे तेव्हा तर शालिनीताई एकट्या त्या वाडयात अपत्यासह राहात असत. त्या वेळी तिथे वाड्यात वीज नव्हती. रात्र कंदिलाच्या उजेडात काढावी लागे. परंतु शालिनीताई खंबीर आणि मजबूत होत्या. त्यांनी खंबीरपणे या वाड्यात दिवस काढले. ज्या वाड्यात मनोहरराव आणि शालिनीताईंसारखे आध्यात्मिक दांपत्य असेल तिथे भूतपिशाचांची काय टाप! या हरकरे दांपत्याच्या वास्तव्यामुळे तेथील पिशाचबाधा केव्हाच गेली होती. शालिनीताईंचा हा खंबीरपणा आणि मजबूतपणा याला दाद द्यावीच लागेल. कुठलीही स्त्री अशा भुतावळ्या वाड्यात राहाणे पसंत करणार नाही. शालिनीताईंनी मात्र नवऱ्याला साथ देण्यासाठी हेही करून दाखविले होते.

------------------------------------------

आणखी दोन अपत्यांचा जन्म

------------------------------------------

याच कालखंडात १९५४ साली मनोहरराव आणि शालिनीताई यांना दुसरे अपत्य, कन्यारत्न प्राप्त झाले. त्यांची दुसरी कन्याही मोहक आणि गोंडस होती. या कन्येचे नाव 'मुक्ता' असे ठेवण्यात आले. लता आणि मुक्ता या दोन गोंडस कन्यांच्या सहवासात दिवस आनंदात जात असताना शालिनीताईंनी दोन वर्षांनी म्हणजे १९५६ साली पुन्हा एका पुत्रास जन्म दिला. शालिनीताई आणि मनोहररावांचे हे पहिले पुत्र अपत्य असल्याने संपूर्ण पवनी गावात आनंद सोहळा झाला. मनोहरराव हे उत्तम शिक्षक म्हणून पवनी गावात प्रसिध्द होते. त्यामुळे संपूर्ण पवनीतील नागरिक त्यांचा आदर करत असत. हरकरे मास्तरांना मुलगा झाल्याची बातमी गावात पसरताच संपूर्ण गावाने आनंद व्यक्त केला. संपूर्ण गावात मिठाई वाटण्यात आली. मुलाचे बारसेही थाटात होऊन संपूर्ण गावाला भोजन देण्यात आले. मनोहररावांची सर्व भावंडे या बारशाला उपस्थित होती. त्यांचे मोठे बंधू बाबूराव हरकरे यांनी या पुत्रासाठी त्र्यंबक हे नाव सुचविले आणि या पुत्राचे नाव 'त्र्यंबक' ठेवण्यात आले. पहिला मुलगा असल्यामुळे त्र्यंबक बाळाचे खूप कौतुक झाले.तीन अपत्यांना सांभाळून शालिनीताई घरचे सर्व काम सांभाळीत असत व बालकमंदिरही चालवीत असत. शालिनीताईना मदतीसाठी मनोहररावांनी बैनाबाई नावाची एक घरकाम करणारी बाई लावून दिली होती. ही बैनाबाई अतिशय प्रेमळ होती. शालिनीताईचे तीनही अपत्यांना तिने प्रेमाने सांभाळले. एव्हाना मनोहररावांनी वैनगंगा शाळेची चांगली भरभराट केली होती. एक आदर्श शिक्षक म्हणून मनोहररावांची सर्वत्र ख्याती पसरली होती. गावातल्या लोकांना अडी-अडचणीच्या वेळी ते नेहमी मदत करत असत. त्यामुळे लोकांचे ते श्रध्दास्थान बनले होते. मनोहररावांची प्रातः कालची साधना वैनगंगेच्या किनारी नित्यनियमित सुरू होती. याच काळात मनोहररावांनी वैनगंगा विद्यालयाचा विस्तार करण्याचे ठरविले..


-डाॅ. दत्ताजी हरकरे.

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

सद्गुरु योगिराज मनोहर हरकरे जीवन चरित्र - योगनिद्रा (अवयव ध्यान)

------------------------------------- योगनिद्रा (अवयव ध्यान) ------------------------------------- योगनिद्रा म्हणजे योग्यांची निद्रा. याला कोणी शवासन म्हणतात, परंतु ते चुकीचे आहे. शवासनात श्रेष्ठ योगी आपल्या शरीरातून बाहेर निघून आपलेच शव आपल्या दिव्य डोळ्यांनी स्वतःच पाहू शकतो. योगनिद्रा करताना अवयव ध्यान केले जाते. अवयव ध्यानाने साधक अशा जागृत निद्रेत जातो की, साधकाचे शरीर तर निद्रावश होते, परंतु साधकाचा जीवात्मा जागृत असतो. यालाच योगनिद्रा असे म्हणतात. आपल्या शरीरामध्ये बरेच अवयव आहेत त्या प्रत्येक अवयवावर ध्यान केंद्रित करून व नंतर त्यावरून ध्यान काढून दुसऱ्या अवयवावर ध्यान केंद्रीत करणे, परत त्यावरून ध्यान काढून तिसऱ्या अवयवावर ध्यान केंद्रित करणे. याप्रमाणे प्रथम उजव्या पायाचे सर्व अवयव, नंतर डाव्या पायाचे सर्व अवयव, त्यानंतर उजव्या हाताच्या अंगठ्या पासून खांद्यापर्यंतचे सर्व अवयव, तसेच डाव्या हाताचे सर्व अवयव, त्यानंतर मुख्य शरीराचे (धडाचे) सर्व अवयवांवर एकानंतर दुसरा अवयव असे ध्यान करून शेवटी 'सहस्रार' चक्रावर म्हणजेच डोक्यावर मधोमध ध्यान केंद्रित करून त्यामध्येच ध्यानमग...
अधिक वाचा

सद्गुरु योगिराज मनोहर हरकरे जीवन चरित्र - ज्ञानदानाचे महान कार्य

 ------------------------------------------------ ज्ञानदानाचे महान कार्याला सुरुवात ------------------------------------------------ योगी मनोहरांची आध्यात्मिक साधना तर काही वर्षांपूर्वीच पूर्ण झाली होती. पंचतत्त्वांची साकार निराकार अनुभूती, कुंडलिनी जागृती, अनेक देव-देवतांची दर्शने, अनेक आध्यात्मिक मंत्रसिद्धी, विश्वाचे मूळ कृष्णविवर व महाशून्य अवस्थेचा अनुभव, समाधी अवस्था, शवासन साधना, संपूर्ण विश्वाचे ज्ञान होणे, पूर्वजन्मस्मृती अशा अनेक आध्यात्मिक अनुभूती योगी मनोहरांनी प्रत्यक्षपणे घेतल्यामुळे त्यांचे आध्यात्मिक जीवन आता संपूर्ण ज्ञानाने परिपूर्ण असे झाले होते. त्यांना अष्टसिद्धी प्राप्त झाल्या होत्या. आध्यात्मिक क्षेत्रातील एक अधिकारी पुरुष म्हणून सर्व त्यांना ओळखू लागले होते. योगी मनोहरांनी आता प्राप्त केलेल्या ज्ञानाचा समाज कल्याणासाठी उपयोग करण्याचे ठरविले. इथूनच एका महान कार्याची (वैदिक विश्व) सुरुवात होणार होती. प्राप्त केलेले ज्ञान समाजाला देण्याचे महान कार्य महर्षी वाल्मिकी, वेद व्यास, आद्य शंकराचार्य, ज्ञानेश्वर माउली इत्यादी महान पुरुषांनी सदैव केले. हीच शृंखला पुढे ...
अधिक वाचा

वैदिक विश्व प्रश्नोत्तर मंजुषा - चित्त, मन व बुद्धी

  प्रश्न क्र. 33 :- चित्त, मन व बुद्धी यांना परमार्थ साधनेमध्ये बरेच महत्त्व आहे,   त्यांचा परस्पर संबंध कसा येतो ? तसेच अहंकाराचे उगम स्थान वरील कशात आहे ?   चित्त :-   प्रत्येकांत परमेश्वराचा अंश असतो. आत्म्यातील परमेश्वराचे उच्च अस्तित्व म्हणजे चित्त. पाण्याच्या बुडबुड्यांत ज्याप्रमाणे संपूर्ण पाण्याचेच स्वरूप असते. तसे विश्वातील चैतन्याचे आकलन चित्ताने होते. चित्ताचे दर्शन म्हणजेच परमेश्वरदर्शन. मन :- चित्ताच्या खालची अवस्था म्हणजे मन. शरीराला धरून संस्कारांमुळे जी अवस्था प्राप्त होते. त्या अवस्थेस मन म्हणता येईल. शांत पाण्यात दगड फेकल्याने कंपने निर्माण होतात. त्याचप्रमाणे संस्कारानुसार मनात कंपने निर्माण होतात. चांगली कंपने निर्माण होण्यासाठी सुसंस्कार आवश्यक असतात. मन शांत झाले की चित्त शांत होते. शुद्ध मनामुळे विकल्प निर्माण न होता आत्मदर्शन घडते. म्हणून मनावर सुसंस्कार व्हावेत. संकल्प आणि विकल्प हा मनाचा धर्म आहे. बुद्धी :- मनाच्या वर बुद्धी असते. बुद्धी म्हणजे काय ? उपनिषद सांगतात आत्मानं रथिनं विद्धि शरीरं रथमेव तु ।   बुद्धिं तु सारथिं विद्धि...
अधिक वाचा