सद्गुरु योगिराज मनोहर हरकरे जीवन चरित्र - गणेशाचे दर्शन

 

---------------------------

गणेशाचे दर्शन

---------------------------

मनोहररावांना भगवान शिवशंकरांचे दिव्य दर्शन झालेपासून त्यांच्यातील अध्यात्माची रुची वाढू लागली होती. ते आता पवनी घाटाजवळच दाट वृक्षांमध्ये असलेल्या एका गणेशमंदिरात जाऊन पहाटे ध्यानास बसू लागले. हे गणेशमंदिर आजही पवनीला आहे. गणेशमंदिरातील नित्यनियमित ध्यानाने मनोहररावांना एक दिवस एका मंगल क्षणी श्री गणेशाचे आपदमस्तक विलोभनीय दर्शन झाले. या सुंदर क्षणाचे त्यांचेकडूनच ऐकलेले वर्णन तेवढेच श्रवणीय होते. गणेश दर्शन होण्याआधी प्रथम लाल वर्णाची अनुभूती येते. नंतर लाल आणि पिवळ्या रंगाचे संमिश्रण म्हणजे शेंदरी वर्णाची अनुभूती येते. या वेळी प्रथम जीव अतिशय घाबरतो आणि शरीराचा विलक्षण दाह होतो. हा दाह शांत होण्यासाठी साधकाने शिवाचे स्मरण करावे. यामुळे गणेशाचे दर्शनाचे वेळी होणारा त्रास कमी होतो. म्हणूनच भगवान शिवशंकरांना शास्त्रामध्ये गणेशाचे पिता मानले आहे. प्रत्यक्षात या अवस्थांमध्ये कोणी कोणाचा पिता किंवा पुत्र नसतो. काही वेळाने शेंदरी वर्ग सजीव वाटून त्यातून स्पंदनात्मक अनुभव येऊ लागतो. काही वेळाने या शेंदरी रंगाचे रूपांतर विशाल उदर अर्थात, लंबोदरात होऊन हे लंबोदर साधकाला स्पर्श करू लागते. ही अवस्था बराच काळ टिकते. या वेळी साधकाचा जीवही घाबरतो आणि साधक बेचैन होतो. परंतु साधकाने धीर सोडू नये. या अवस्थेची सवय झाल्यावर साधक तृप्तावस्थेचा अनुभव घेतो. यालाच मोदकाचा प्रसाद म्हणतात. काही काळाने शेंदरी लंबोदराच्या वर एक सोंड स्पंदन करताना दिसते व साधकाला स्पर्श करते. ओंकार ध्वनी सदैव सुरू असतो; घंटांचा नाद व इतर अनेक अनाहत नाद सुरू असतात. अशा अवस्थेतच एका मंगल क्षणी शेंदरी वर्णाचे एक सजीव, दिव्य अस्तित्त्व साधकापुढे प्रत्यक्ष साकारते. हेच दिव्य अस्तित्व म्हणजे साक्षात गणेश देवता असते. सोंड, विशाल कान, लंबोदर असे विलोभनीय सजीव दर्शन साधकाला गणेशाचे होते. या वेळी सर्व ब्रह्मांडात अनेक अनाहत नाद सुरू असतात. गणेशाचे असे सुंदर दर्शन फक्त एकच क्षण होते. परंतु या एका क्षणाच्या दर्शनानेच साधक पूर्ण तृप्त होतो. गणेशाला बुध्दिदेवता मानले आहे. म्हणून गणेशाचे दर्शन झाल्यावर साधक बुध्दिमान बनतो आणि एका तृप्तावस्थेचा (मोदक अवस्थेचा अनुभव घेत असतो. गणेश साधना आणि गणेश दर्शन म्हणजे बुध्दीची एक परम अवस्था आहे. म्हणूनच वेद व्यासजी या गणेश बुध्दिदेवतेलाच लेखक बनवून महाभारताची रचना करतात.

मनोहररावांना (श्री गणेशाचे) झालेले असे दर्शन म्हणजे त्यांच्या अत्युच आध्यात्मिक अवस्थेचे प्रतीक होय. मनोहररावांनी अर्थात, योगी मनोहरांनी गणेश दर्शनाचे केलेले हे दिव्य वर्णन खरोखरच अद्भुत आणि एकमेव असे आहे. त्यांच्यासारखे महान योगीच अशा देवतांच्या दर्शनाची इतकी सजीव वर्णने करू शकतात. (योगी मनोहरांनी केलेले गणेश दर्शनाचे इतके सुंदर वर्णन इतरत्र कुठल्याही ग्रंथात वाचायला मिळणे अशक्य आहे. योगी मनोहरांची ही प्रत्यक्ष अनुभूती आहे, केवळ कल्पना नाही.) पवनी पाटाजवळील दाट वृक्षांतील या गणेशाची साधना करतांना त्या साधनेच्या वेळीच रोज एक भला मोठा भुजंग तेथे येऊन वेटोळी करून राहत असे. या भुजंगाने मनोहररावांना कधी त्यास दिला नाही. मनोहररावांची साधना झाली कि तो भुजंगही तेथून निघून जात असे. हा एक चमत्कारच होता.


-डाॅ. दत्ताजी हरकरे.

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

सद्गुरु योगिराज मनोहर हरकरे जीवन चरित्र - योगनिद्रा (अवयव ध्यान)

------------------------------------- योगनिद्रा (अवयव ध्यान) ------------------------------------- योगनिद्रा म्हणजे योग्यांची निद्रा. याला कोणी शवासन म्हणतात, परंतु ते चुकीचे आहे. शवासनात श्रेष्ठ योगी आपल्या शरीरातून बाहेर निघून आपलेच शव आपल्या दिव्य डोळ्यांनी स्वतःच पाहू शकतो. योगनिद्रा करताना अवयव ध्यान केले जाते. अवयव ध्यानाने साधक अशा जागृत निद्रेत जातो की, साधकाचे शरीर तर निद्रावश होते, परंतु साधकाचा जीवात्मा जागृत असतो. यालाच योगनिद्रा असे म्हणतात. आपल्या शरीरामध्ये बरेच अवयव आहेत त्या प्रत्येक अवयवावर ध्यान केंद्रित करून व नंतर त्यावरून ध्यान काढून दुसऱ्या अवयवावर ध्यान केंद्रीत करणे, परत त्यावरून ध्यान काढून तिसऱ्या अवयवावर ध्यान केंद्रित करणे. याप्रमाणे प्रथम उजव्या पायाचे सर्व अवयव, नंतर डाव्या पायाचे सर्व अवयव, त्यानंतर उजव्या हाताच्या अंगठ्या पासून खांद्यापर्यंतचे सर्व अवयव, तसेच डाव्या हाताचे सर्व अवयव, त्यानंतर मुख्य शरीराचे (धडाचे) सर्व अवयवांवर एकानंतर दुसरा अवयव असे ध्यान करून शेवटी 'सहस्रार' चक्रावर म्हणजेच डोक्यावर मधोमध ध्यान केंद्रित करून त्यामध्येच ध्यानमग...
अधिक वाचा

सद्गुरु योगिराज मनोहर हरकरे जीवन चरित्र - ज्ञानदानाचे महान कार्य

 ------------------------------------------------ ज्ञानदानाचे महान कार्याला सुरुवात ------------------------------------------------ योगी मनोहरांची आध्यात्मिक साधना तर काही वर्षांपूर्वीच पूर्ण झाली होती. पंचतत्त्वांची साकार निराकार अनुभूती, कुंडलिनी जागृती, अनेक देव-देवतांची दर्शने, अनेक आध्यात्मिक मंत्रसिद्धी, विश्वाचे मूळ कृष्णविवर व महाशून्य अवस्थेचा अनुभव, समाधी अवस्था, शवासन साधना, संपूर्ण विश्वाचे ज्ञान होणे, पूर्वजन्मस्मृती अशा अनेक आध्यात्मिक अनुभूती योगी मनोहरांनी प्रत्यक्षपणे घेतल्यामुळे त्यांचे आध्यात्मिक जीवन आता संपूर्ण ज्ञानाने परिपूर्ण असे झाले होते. त्यांना अष्टसिद्धी प्राप्त झाल्या होत्या. आध्यात्मिक क्षेत्रातील एक अधिकारी पुरुष म्हणून सर्व त्यांना ओळखू लागले होते. योगी मनोहरांनी आता प्राप्त केलेल्या ज्ञानाचा समाज कल्याणासाठी उपयोग करण्याचे ठरविले. इथूनच एका महान कार्याची (वैदिक विश्व) सुरुवात होणार होती. प्राप्त केलेले ज्ञान समाजाला देण्याचे महान कार्य महर्षी वाल्मिकी, वेद व्यास, आद्य शंकराचार्य, ज्ञानेश्वर माउली इत्यादी महान पुरुषांनी सदैव केले. हीच शृंखला पुढे ...
अधिक वाचा

वैदिक विश्व प्रश्नोत्तर मंजुषा - चित्त, मन व बुद्धी

  प्रश्न क्र. 33 :- चित्त, मन व बुद्धी यांना परमार्थ साधनेमध्ये बरेच महत्त्व आहे,   त्यांचा परस्पर संबंध कसा येतो ? तसेच अहंकाराचे उगम स्थान वरील कशात आहे ?   चित्त :-   प्रत्येकांत परमेश्वराचा अंश असतो. आत्म्यातील परमेश्वराचे उच्च अस्तित्व म्हणजे चित्त. पाण्याच्या बुडबुड्यांत ज्याप्रमाणे संपूर्ण पाण्याचेच स्वरूप असते. तसे विश्वातील चैतन्याचे आकलन चित्ताने होते. चित्ताचे दर्शन म्हणजेच परमेश्वरदर्शन. मन :- चित्ताच्या खालची अवस्था म्हणजे मन. शरीराला धरून संस्कारांमुळे जी अवस्था प्राप्त होते. त्या अवस्थेस मन म्हणता येईल. शांत पाण्यात दगड फेकल्याने कंपने निर्माण होतात. त्याचप्रमाणे संस्कारानुसार मनात कंपने निर्माण होतात. चांगली कंपने निर्माण होण्यासाठी सुसंस्कार आवश्यक असतात. मन शांत झाले की चित्त शांत होते. शुद्ध मनामुळे विकल्प निर्माण न होता आत्मदर्शन घडते. म्हणून मनावर सुसंस्कार व्हावेत. संकल्प आणि विकल्प हा मनाचा धर्म आहे. बुद्धी :- मनाच्या वर बुद्धी असते. बुद्धी म्हणजे काय ? उपनिषद सांगतात आत्मानं रथिनं विद्धि शरीरं रथमेव तु ।   बुद्धिं तु सारथिं विद्धि...
अधिक वाचा